Thất vọng và mỏi mệt, bà cụ đang tính ngồi xuống hè thì một người đàn ông đứng tuổi tạt xe vào vệ đường. Ông dựng xe, khóa lại cẩn thận rồi đến bên cầm tay bà cụ dắt sang đường. Chắc cũng đi có một đoạn ngắn và sợ phiền toái mọi người cho nên chị chỉ đứng cạnh mà không dám yêu cầu được ngồi nhờ cùng đôi thanh nữ xinh đẹp, ăn mặc vẻ sành điệu đang cười đùa trên ghế.
Câu chuyện tuy nhỏ nhưng thật đáng nghĩ suy. Gần đấy, một đám học sinh trung học vừa tan trường vô tư chạy nhảy, đùa cợt trong tiếng cười vui vẻ. Không biết người thanh niên ngồi trên xe còn đang mải nghĩ gì chăng, hay bà cụ bảo nhỏ quá, anh không nghe thấy bởi vậy vẻ mặt chẳng chút động tĩnh và chiếc xe cứ bon bon lướt qua.
Chắc nghĩ họ nói đúng, bà cụ chẳng dám cãi lại hay đôi co gì, vẻ mặt đầy khổ sở, bà níu kéo một thanh niên đi xe máy chầm chậm trước mặt: "Cháu gì ơi, cho tôi qua đường với". Tuy chị nói nhỏ nhưng có nhẽ hai cô gái trẻ cũng nghe thấy: "Bọn trẻ bây chừ tệ quá! Chẳng biết phép tắc văn minh gì cả, ngay cả cái tối thiểu như thế này mà cũng để phải nhắc nhở".
Đã có lúc cụ dợm chân rời khỏi hè phố, bước vài bước xuống đường, rồi lại đứng nguyên tại chỗ và lúng túng quay lại khiến mấy chiếc xe máy phải dừng. Chỉ đến khi người phụ xe đến thu vé và nói thẳng vẻ bực bội: "đề nghị một trong hai chị đứng dậy nhường ghế cho chị đàn bà đang có bầu này" thì họ mới líu ríu, ngượng ngùng đứng dậy và lủi về phía cửa xe. Một phụ nữ trung niên đang đứng cạnh quay sang mọi người than phiền.
Người ngồi trên xe là mấy thanh niên trẻ gắt gỏng văng ra những từ không mấy hay hớm: "Bà già, đi đứng thế à!" hoặc: "Con cháu bà đâu mà cứ lọ mọ ngoài đường thế này". Cũng trong buổi chiều ấy, trên chuyến ô tô buýt, khởi hành từ cái bến ấy đi về ngoại thành, chật cứng người ngồi, một thiếu phụ mang chiếc bụng bầu đã lùm lùm vượt mặt vẫn cố bám cửa leo lên.
Trên đây chỉ là hai sự việc trong những điều ứng xử đáng trách của một bộ phận lớp trẻ hiện giờ với lối sống vô cảm, ích kỷ, trong đó có phần bổn phận không nhỏ của gia đình và nhà trường.
Có một cô gái còn ngoái lại đế thêm vẻ trách móc: "Đi thế, ai đâm vào lại báo hại người ta". Ngay cả trên sách, báo, phim ảnh, truyền hình tuồng như cũng đang thiếu vắng những tấm gương, nét đẹp cuộc sống quanh ta được đề đạt, tuyên truyền, qua đó giúp thanh niên, thiếu niên hình thành nếp sống văn minh, có ý thức trợ giúp người khác, trở thành lối sống, một cách xử sự thiên nhiên trong cuộc sống.
Có thể là đang mải nói chuyện hoặc cũng "vô tư lự quá" mà đôi thanh nữ chẳng để ý đến chị bụng bầu đứng cạnh, kệ xác tiếng chào xáo của những người chung quanh và dòng chữ kẻ trên thành xe ngay bên cạnh: "Ưu tiên nhường ghế cho người già, người tật nguyền, trẻ nít và nữ giới có thai". Những người trên xe tự động dãn ra nhường đường cho chị đi vào khu vực ghế ngồi.
Những chiếc xe vẫn phóng nhanh qua và chỉ dừng chậm lại đôi chút hoặc phải lách sang bên trước cánh tay ra hiệu dứt khoát của người đàn ông.
NGUYỄN DUY. Sang đến bên kia đường, không biết họ nói những gì, chỉ thấy người đàn ông gật đầu chào, còn cụ già bước đi vẻ mặt mãn nguyện, hạnh phúc.
