Thứ Ba, 6 tháng 8, 2013

Điều hành giá xăng dầu: Thế giới một đằng, trong nước một nẻo

Diễn biến thị trường thế giới chỉ để… tham khảo

Giá xăng, dầu trong nước đã tăng liên tiếp thời kì qua, gần đây nhất là ngày 17/7, đưa giá bán lẻ trong nước lên mức kỷ lục với giá xăng Ron 92 tăng thêm 460 đồng, lên 24.570 đồng/lít, dầu diesel 0,05 tăng 470 đồng, lên 22.310 đồng/lít và dầu hỏa tăng 420 đồng, lên 22.020 đồng/lít. Thời gian gần đây, giá xăng dầu bán lẻ thế giới đang có dấu hiệu giảm, thế nhưng, thị trường trong nước vẫn không có động thái gì về khả năng các doanh nghiệp dắt mối sẽ đề xuất hạ giá bán.

Trả lời về vấn đề “nóng” này, ông Nguyễn Xuân Chiến – Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước, Bộ công thương nghiệp – cho biết chức năng quản lý quốc gia về giá chính yếu là của Bộ Tài chính. Tuy nhiên với trách nhiệm phối hợp mà Chính phủ đã giao, Bộ công thương nghiệp cũng luôn theo dõi diễn biến thị trường. “Qua theo dõi cho thấy đúng là giai đoạn cuối của tháng 7 giá thế giới có giảm so với trước đó. Tuy nhiên việc quyết định tăng giảm giá xăng dầu lại phụ thuộc vào một nhân tố rất quan yếu: dựa trên cơ sở xem giá xăng dầu thế giới bình quân 30 ngày (theo quy định tại Nghị định 84 về điều hành giá xăng dầu trong nước – PV). Ngoài ra còn phụ thuộc vào các nhân tố khác can hệ đến thuế nhập cảng, việc trích Quỹ bình ổn giá…”, ông Chiến nêu rõ.

Nhấn mạnh lại việc tăng giảm giá xăng dầu đều căn cứ vào quy định tại Nghị định 84 của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu, ông Chiến cho biết nếu trong thời gian tới, giá bình quân thế giới (chứ không phải giá bán sỉ - PV) tiếp kiến giảm, cộng thêm các nhân tố khác theo quy định của Nghị định 84 cũng hội đủ điều kiện thì các doanh nghiệp mai mối đương nhiên sẽ phải điều chỉnh giá bán sỉ trong nước theo các quy định của Nghị định 84 hiện này.

Những bất cập trên thị trường xăng dầu đang đỏi hỏi phải có những cách thức điều hành hoàn toàn mới

Đợi mong vào những quy định mới

Chính việc lấy giá cơ sở quốc tế bình quân 30 ngày để điều chỉnh giá bán buôn trong nước, trong khi các doanh nghiệp làm mối lại lấy cứ giá bình quân 10 ngày để tính lỗ - lãi, đã tạo nên bất cập trong điều hành mặt hàng xăng dầu trong nước lâu nay, song song cũng khiến dư luận không khỏi đặt câu hỏi về tính minh bạch trong điều hành thị trường mẫn cảm này. Những bất cập đó, đặt ra yêu cầu về sửa đổi, thậm chí là thay thế Nghị định 84/2009/NĐ-CP của Chính phủ về kinh dinh xăng dầu.

Thực tiễn đây cũng là một chủ trương của Chính phủ để thiết lập lại công tác quản lý về thị trường xăng dầu trong nước. Ngày 19/2/2013, Văn phòng Chính phủ đã có công văn số 75, thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải giao Bộ công thương nghiệp chủ trì xây dựng Nghị định sửa đổi bổ sung Nghị định 84. Ông Chiến cho biết sau ý kiến chỉ đạo này, Bộ Công Thương đã tích cực khai triển và đã có dự thảo lần thứ tư để đưa ra lấy ý kiến. Sau đó theo đề xuất của Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, nhà băng quốc gia Việt Nam… trong dự thảo sửa đổi bổ sung đang được Bộ công thương nghiệp xây dựng có đến 23 điều sửa đổi, 2 điều bổ sung trên tổng số 35 điều, do đó cấp thiết phải xây dựng một Nghị định hoàn toàn mới, thay thế Nghị định 84.

Trên cơ sở đó, Bộ công thương nghiệp đã xin ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Theo công văn số 401 ngày 3/7/2013, Văn phòng Chính phủ truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, giao Bộ Công Thương chủ trì, kết hợp với các Bộ, Ngành can hệ xây dựng Nghị định thay thế Nghị định 84. Ông Chiến cho biết dù có sự thay đổi này, nhưng Bộ Công Thương vẫn bảo đảm giữ nguyên lịch trình như Chính phủ yêu cầu trước đó về việc sẽ trình dự thảo Nghị định mới vào 30/9/2013.

Hiện thời, thực hành chỉ đạo của Chính phủ, Bộ công thương nghiệp đã hoàn thành dự thảo Nghị định lần thứ 5 và chuẩn bị đưa ra xin ý kiến của một số bộ, ngành khác có liên tưởng. Dự định vào đầu tuần tới, Bộ Công Thương sẽ hoàn thành các thủ tục để gửi Bộ Tư pháp giám định, trước khi trình Thủ tướng Chính phủ coi xét theo lộ trình đã định.

Đối với vấn đề “nóng” khác là việc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) điều chỉnh tăng 5% giá điện từ 1/8, tại buổi họp báo chiều 5/8, rất nhiều câu hỏi đã gửi đến Bộ Công Thương – cơ quan quản lý trực tiếp của EVN – xung quanh công tác điều thành phố trường này. Tuy nhiên, Thứ trưởng Hồ Thị Kim Thoa đã từ chối đáp tất tật các câu hỏi liên hệ, với lý do Văn phòng Chính phủ, Bộ chủ quản và EVN đã nhiều lần trả lời báo chí xung quanh vấn đề này trong suốt một tuần qua.

Lưu Nguyễn