Dư luận từng lớp cũng đang rất mong các cơ quan chức năng thị thành Hồ Chí Minh làm rõ là vì sao một sai phạm “hai năm rõ mười” như vậy lại có thể diễn ra trong một thời gian dài? Ngoài cái gọi là “lỗ hổng” pháp luật thì có hay chẳng những “khuyết tật” trong hệ thống công tác rà soát, giám sát hay cụ thể hơn là có sự tiếp cho những sai phạm này? Ban Thường vụ Thành ủy TP Hồ Chí Minh vừa ra Quyết định: cất chức Đảng ủy viên Đảng ủy công ty, thành viên HĐTV, Giám đốc Công ty TNHH Chiếu sáng công cộng đối với ông Trần Minh Hùng; cất chức Đảng ủy Công ty, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Công viên cây xanh đối với ông Phạm Văn Hiếu; Cách chức Đảng ủy viên Đảng ủy Công ty, Thành viên HĐTV, Giám đốc Công ty TNHH Công viên cây xanh đối với ông Trần Thiện Hà; Cách hết chức phận trong Đảng, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Công trình giao thông Sài Gòn với ông Nguyễn Nhật Tân; Cách hết chức vụ trong Đảng, cất chức Thành viên HĐTV và Giám đốc Công ty TNHH Công trình liên lạc Sài Gòn đối với ông Phạm Văn Vĩnh
Ông Mai Đức Chính - Phó tổng Liên đoàn lao động Việt Nam khi đáp báo chí cũng cho rằng, lỗi và bổn phận của các sở, ngành hệ trọng trong vụ việc là không hề nhỏ, ví như chuyện khai thuế thu nhập chẳng hạn, giám đốc DN đã tìm cách lách luật và thực tại họ có nhiều cách lách. Đó là chưa kể về cách tính định mức khi đưa ra những con số này kiểu như tiền ngân sách cấp cho tính theo m 2 thì DN lại đi tính định mức với người lao động bằng km 2 , bằng tuyến phố hay đoạn đường… Hay như chuyện thu các loại phí môi trường, phí vệ sinh, phí rác thải… tại các khu dân cư cũng rất xác định và nên con số thu chi của các DN công ích là rất “ảo”, rất dễ bị làm “trò”.
Lại một chuyện nữa là những Căn cứ để tính hạnh các khoản thu - chi của những DN công ích cũng rất “mù mờ” bởi có ai kiểm soát nổi một ngày có bao lăm xe rác được chuyển vận đi? bao lăm m 2 đường được quét?. Vậy nên cách làm dù cho có đúng là như thế tại những DN công ích mà lãnh đạo lĩnh lương tiền tỉ/năm vẫn không thể ưng.
Với người cần lao. Tuy nhiên, điều này đã không xảy ra, lãnh đạo những đơn vị này đã dùng “thủ đoạn” để được hưởng mức lương khủng như trên và càng đáng lo ngại hơn khi những “thủ đoạn” đó lại được thực hành trên “mồ hôi nước mắt” của người cần lao.
Ngoại giả, Ban Thường vụ Thành ủy cũng quyết định khai trừ Đảng, buộc thôi việc với các ông Lê Thanh Sơn - Giám đốc Công ty TNHH Thoát nước thị thành và Trần Trọng Huệ, Đảng ủy viên Đảng ủy Sở GTVT TP HCM, bí thơ Đảng ủy, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Chiếu sáng công cộng; Khai trừ Đảng, Cách chức chủ toạ HĐTV Công ty TNHH Thoát nước tỉnh thành đối với ông Nguyễn Trọng Luyện.
Phản bác quan điểm “vì biết cách làm ăn nên có lương khủng”, ông Soạn thẳng thắn chỉ ra rằng: Những DN này hoạt động đẵn dựa trên nguồn vốn ngân sách, trong khi đó dòng vốn này cũng đang gặp không ít khó khăn, đầu tư công bị siết chặt thì mức lương lên tới cả tỉ đồng là điều không tưởng. “Tôi được biết các cơ quan này duyệt định mức lương và cũng là cơ quan giám sát việc họ thực hiện.
Từ đó để thấy rằng, đằng sau câu chuyện lãnh đạo DN công ích nhận lương khủng đặt ra không ít vấn đề đòi hỏi các cơ quan chức năng từ Trung ương đến địa phương cần làm rõ, đặc biệt là vấn đề thu chi, thanh toán lương thưởng.
Nhập nhèm thu chi Phải thẳng thắn nom rằng, nếu đúng việc chi trả lương thưởng lên tới hàng tỉ đồng/năm ở 4 DN công ích của đô thị Hồ Chí Minh là do các kết quả kinh dinh mang lại và được phân bổ một cách hợp lý cho người lao động thì rất đáng hoan nghênh. Khoản doanh thu thu được trên cơ sở vốn ngân sách bao cấp nếu có phải được dùng để chi trả công việc công ích, chi trả để bù đắp cho phí tổn sinh sản, trong đó có quỹ lương… thì nay lại bị lạm dụng thay vì trả đúng, trả đủ lương cho người lao động lại chỉ “đổ” vào túi một vài cá nhân.
Nếu áp đúng theo các quy định sẽ không thể nào có mức lương gấp 7 lần mức lương tối đa được. Con số cuối cùng được đưa ra sẽ được tính dựa trên nhu cầu đầu tư, chế độ lương thưởng… Và ở đây, với cách làm chỉ ký hợp đồng lao động mùa vụ dưới 3 tháng, những DN này không chỉ “trốn” được các trách nhiệm như chế độ bảo hiểm cho người lao động mà còn có “cớ” để cắt giảm thu nhập của họ, giảm tiền chi cho người cần lao, quỹ lương bởi thế “dư thừa” và được đem phân bổ cho lãnh đạo.
Và đây chính là lỗ hổng lớn trong hoạt động giám sát tài chính tại không ít DN Nhà nước. Ông Phạm Đình Soạn - nguyên Cục trưởng Cục Tài chính DN (Bộ Tài chính) cho rằng, đây là chuyện chẳng thể chấp nhận được, đặc biệt là trong bối cảnh cả nền kinh tế vẫn còn đang khó khăn. Sai đã rõ, trách nhiệm tới đâu? Chúng ta hoàn toàn khuyến khích các DN Nhà nước, đặc biệt là DN công ích cựu đang sống đẵn bằng nguồn ngân sách, đời sống của người lao động còn nhiều khó khăn nhưng nó phải đúng luật, đúng quy định.
Vấn đề đặt ra ở đây là nguồn chi lương lấy ở đâu ra? cứ vào đâu để chi mức lương cao như thế? Nếu DN công ích có nguồn thu khác từ các hoạt động kinh dinh thì cũng phải chia lợi nhuận đều cho công nhân chứ không thể có chuyện lãnh đạo lương cao đến 200 triệu/tháng. Công nhân thoát nước đang làm việc dưới cống ngầm Hà Nội Đồng tình với quan điểm trên, TS Nguyễn Minh Phong chỉ ra rằng, đây là những DN công ích, nguồn thu cốt yếu là từ ngân sách, dù hiệu quả kinh doanh có cao cũng không thể có chuyện lương của cán bộ quản lý cao đến như vậy.
Tôi cho rằng, Sở cần lao - Thương binh và Xã hội cũng có trách nhiệm trong việc để xảy ra chuyện lương “khủng” này” - ông Chính nhấn mạnh.
Đáp cho câu hỏi trên, trong một thông tin mới đây, lãnh đạo UBND tỉnh thành Hồ Chí Minh cho biết: Để có thể trả lương “trên trời” cho bộ phận lãnh đạo, hai công ty (Thoát nước thị thành và Công trình liên lạc Sài Gòn) đã vi phạm quy định của Luật cần lao với 732 người cần lao như chỉ ký giao kèo mùa vụ (hạn vận dưới 3 tháng) với lao động thẳng thớm và chỉ ký hợp đồng có thời hạn với hàng trăm người đủ điều kiện ký hiệp đồng không xác định hạn vận.
Cái lý mà những vị này đưa ra là do làm ăn có lãi thành ra cũng thật khó bằng lòng. Và theo Thứ trưởng Bộ lao động, Thương binh và từng lớp Phạm Minh Huân: Với những quy định về quản lý lao động, lương bổng, tiền thưởng đối với người cần lao làm việc trong công ty bổn phận hữu hạn một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu quy định, mức trần tối đa tại các tập đoàn kinh tế quốc gia của chủ toạ hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty chuyên trách là 36 triệu đồng/tháng; giám đốc điều hành hoặc giám đốc 35 triệu đồng/tháng; phó tổng giám đốc, phó giám đốc 32 triệu đồng/tháng và kế toán trưởng là 29 triệu đồng/tháng.
Hay như việc ký các giao kèo cần lao dưới 3 tháng (mùa vụ) đối với lao động của mình để cắt xén chế độ của họ cũng vậy. Thanh Ngọc. Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Năng lượng Mới, với những DN công ích, hoạt động đốn bằng tiền ngân sách thì hằng năm, những DN này đều phải xây dựng bảng dự toán ngân sách thu chi.
Nói vậy để thấy rằng, chế độ lương thưởng tại các DN công ích đã được quy định rất cụ thể và để xảy ra tình trạng này rõ ràng có lỗi không nhỏ của các cơ quan rà soát, giám sát.
