Quy định mới này còn nhiều khó khăn trong quá trình triển khai, thực hành. Di tích Thành nhà Mạc (Tuyên Quang) được trùng tu giống chiếc hộp mới Tuy nhiên, một vấn đề khá khó khăn là mặc dù thông tư đã chính thức có hiệu lực nhưng những bước chuẩn bị trước đó lại chưa được tiến hành kỹ lưỡng, thành ra dù rằng ngày 1.7, đáng lẽ đội ngũ thực hành công tác trùng tu phải có chứng chỉ trong tay thì hơn 1 tháng sau đó, tức là ngày 6.8, thông tin từ Cục Di sản văn hóa đưa ra là vẫn chưa cấp được bất cứ chứng chỉ nào. Ông Nguyễn Hữu Toàn- Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa cho biết: "Tính đến thời khắc đầu tháng 8 này, Cục chúng tôi đã nhận được 150 hồ sơ xin cấp chứng chỉ hành nghề của các tổ chức, cá nhân, tuy nhiên, chưa hồ sơ nào đạt đề nghị nên chúng tôi buộc phải chuyển trả lại để hoàn chỉnh thông báo, thủ tục. Đến nay, đã có gần 100 hồ sơ hoàn thiện xong bước này và Cục sẽ tiến hành cấp chứng chỉ trong thời gian tới. Vì đây là công việc rất mới, còn nhiều bỡ ngỡ nên không tránh khỏi trục trặc, mất thời gian ban đầu". Về vấn đề liệu việc chậm cấp chứng chỉ hành nghề sẽ ảnh hưởng thế nào đến tiến độ trùng tu di tích của các công trình đang tiến hành hay không, ông Toàn cho biết: "thực tiễn mà nói, việc này không ảnh hưởng, bởi vì những công trình đã được quy hoạch, những di tích đang được trùng tu thì vẫn tiến hành như bình thường. Chứng chỉ hành nghề chỉ là một yêu cầu tấm với những hồ sơ dự án mới xin cấp phép về sau này". Đề nghị đặt ra trong việc xin cấp chứng chỉ này khá đơn giản, đó là người xin cấp hồ sơ cần có bằng kiến trúc sư, kỹ sư xây dựng kèm theo chứng nhận đã học khóa tẩm bổ tri thức về bảo tồn di tích sẽ được cấp chứng chỉ hành nghề. So với số lượng hàng ngàn di tích đang chờ được trùng tu trên toàn quốc, con số 150 hồ sơ đã nộp về Cục Di sản văn hóa để làm thủ tục xin cấp chứng chỉ hành nghề là quá ít ỏi. Chưa kể trong 150 hồ sơ đó, con số đạt yêu cầu của hội đồng đề ra còn chưa biết chính xác là bao lăm. Điều này phản ánh một thực tế rất đáng suy ngẫm, hàng ngũ chuyên gia hoặc nhân lực hoạt động trong lĩnh vực trùng tu di tích vừa thiếu vừa yếu, chưa thể đáp ứng được một phần nhỏ nhu cầu của đời sống. Cần đào tạo gấp KTS Lê Thành Vinh- Viện trưởng Viện bảo tồn di tích cho biết: "Trong 3 năm trở lại đây, Viện đã tổ chức các khóa đào tạo cho các học viên về trùng tu di tích do các giáo sư, nhà nghiên cứu, kiến trúc sư uy tín hoạt động bảo tồn, trùng tu di tích trong nước và quốc tế giảng dạy với khoảng hơn 300 học viên. Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận một thực tiễn, những khóa đào tạo ngắn ngày này chỉ bù lấp những kiến thức thiếu hụt cơ bản, còn để có một đội ngũ những chuyên gia hay nhân lực lành nghề trong lĩnh vực trùng tu thì không có cách nào khác ngoài con đường đào tạo bài bản".
Thế nhưng thực tại giờ, ở các trường đại học Việt Nam chưa có một mã ngành nào can hệ đến chuyên ngành trùng tu di sản văn hóa. Điều này cho thấy nhân lực hoạt động trong lĩnh vực này chưa có nền tảng cốt lõi, những tri thức bổ sung mà họ được tiếp nhận ở các khóa đào tạo sau này dù sao cũng chỉ là lớp "vôi ve" đậy bên ngoài. PGS-TS Trương Quốc Bình (Viện Văn hóa nghệ thuật Việt Nam) đề xuất: "Theo tôi, Bộ VHTTDL cần phải làm việc gấp với Bộ GDĐT để nghiên cứu, ban hành mã số đào tạo bậc đại học về bảo tàng di tích (hoặc di sản văn hóa). Việc này cần phát động càng sớm càng tốt nếu chúng ta muốn có một hàng ngũ các chuyên gia trùng tu di tích chuyên nghiệp và được đào tạo bài bản cho mai sau". Việc cấp chứng chỉ hành nghề trùng tu di tích tại Việt Nam bị đánh giá là khá chậm trễ, bởi thực tiễn cho thấy rất nhiều công trình đã bị "làm mới" sau khi trùng tu bởi những người thực hiện không hiểu gì về công việc họ đang làm. Tuy nhiên, dù muộn còn hơn không. Hy vọng trong thời kì tới, cùng với việc cấp chứng chỉ đi vào quy củ hơn thì những công trình bị trùng tu sai, hỏng sẽ giảm rõ rệt. Hà Thu |
Thứ Tư, 7 tháng 8, 2013
Cấp mới nhất chứng chỉ hành nghề trùng tu di tích: Khởi đầu còn nhiều trở ngại
