Đặc biệt Phim truyền hình: Cuộc chạy đua tuột dốc

Việc tồn tại những đơn vị làm phim theo kiểu “tay không bắt giặc'' (đạo diễn Khải Hưng) khiến các hãng phim nhà nước điêu đứng, nhất là các hãng phim truyền hình có danh tiếng. Không ít người có danh tiếng, tay nghề vững vàng bỏ ngang hãng phim nhà nước đã bao năm gắn bó để ''đánh thuê'' cho các hãng tư nhân hay lập hãng phim riêng. Thù lao của các hãng phim tư nhân, do không phải ''nuôi'' đội ngũ làm phim và mua sắm thiết bị, máy móc mà dự án nào ''quyết toán'' dự án đó nên thù lao cho các thành phần làm phim luôn ở thế cạnh tranh với các hãng phim nhà nước. Nhà sinh sản sẵn sàng phá giá để mời được những danh tiếng của làng phim, dẫu họ có ''lời nguyền không bao giờ làm phim truyền hình, như trường hợp của đạo diễn Lê Hoàng với bộ phim đang bấm máy. “Ccó đạo diễn Khải Hưng bức xúc nói. “Nhà đài” tự... Làm khó? Khi hãng phim trở thành trung gian làm phim, tất nhiên họ phải có được phần lợi nhuận từ việc thuê mướn đội ngũ từ các hãng khác hay ''bán cái'' cho đơn vị khác. Bởi vậy, kinh phí làm phim vốn đã ít càng ít hơn. Điều này cố nhiên ảnh hưởng đến chất lượng phim. Trên thị trường sinh sản phim TH hiện giờ có chí ít 5-6 nhà sản xuất có đầy đủ năng lực sinh sản hàng trăm tập phim/1 năm, sao nhà đài không chọn lựa những công ty đó mà vẫn làm với những công ty nhỏ, mới thành lập và không có thiết bị máy móc? có một nhà sinh sản phim tư nhân thẳng thắn nói. Một số đài đã nâng giá mua bản quyền phim để nhà sinh sản có điều kiện đầu tư nâng cao chất lượng phim. Tuy nhiên, khi việc làm phim còn ''mạnh ai người ấy chạy'' mà không có sự điều tiết hợp lý từ phía trên hay sự ''bảo ban'' nhau giữa các nhà sản xuất để cùng hướng tới những bộ phim hấp dẫn, thì chất lượng phim TH vẫn còn phập phù và bài toán nâng cao sức quyến rũ phim TH vẫn chưa tìm ra lời giải. Thế là, không khí sinh sản và phát sóng phim TH hiện thời tưởng hứa hẹn những tín hiệu vui lại ẩn chứa nhiều ''nguy cơ'' khác. Chẳng hạn, nhiều hãng phim đua nhau làm phim trong khi “đầu vào” còn phụ thuộc vào việc hãng phim có mời chào được tài trợ hay không; lịch phát sóng của đài vào thời điểm nào... Bởi vậy, đã thấy nguy cơ... Vỡ nợ của một số hãng phim chỉ sau một đôi, thậm chí chỉ một bộ phim. Từng lớp hóa phim TH bản tính là huy động các nguồn lực tầng lớp cùng chung tay, góp sức sinh sản nhiều bộ phim hay hơn nữa. Nhưng việc tồn tại những trung gian làm phim để giành được giao kèo làm phim bằng mọi giá đi ngược lại chủ trương đúng đắn về tầng lớp hóa. Cạnh tranh không lành mạnh dẫn đến các đơn vị tham dự thị trường phim “bỏ giá'' thấp. Điều này cũng khác với việc các hãng phim bắt tay nhau để làm phim theo hướng chuyên nghiệp hóa. Để bảo đảm việc chọn lựa những nhà làm phim thật sự minh bạch, cần ứng dụng cơ chế ''chào hàng cạnh tranh'' như bên đầu tư xây dựng căn bản. Tức là trên cơ sở danh sách những nhà sản xuất đáp ứng được tiêu chí về cơ sở vật chất, thiết bị, hàng ngũ làm phim..., Đài lựa chọn đối tác nào đáp ứng đủ tiêu chí đề ra cho dự án đó cứ vào các nhân tố khác như chất lượng kịch bản, giá thành sản xuất... Các tổ chức quốc tế mỗi khi tài trợ cho các dự án phim dài tập ở Việt Nam cũng thường áp dụng phương thức này. Ông Nguyễn Quang Minh - giám đốc điều hành Công ty Cát Tiên Sa (sản xuất các phim dài tập như (hiệp tác với TFS) và (hiệp tác với Hãng phim truyện Việt Nam) cho rằng: Hậu trường làm phim TH còn lắm nỗi ''truân chuyên'' đã tác động trực tiếp tới chất lượng phim. Có nhiều bộ phim lạt lẽo, kéo dài lê thê vẫn được phát sóng. Khán giả không có nhiều thời cơ để lựa chọn. Nhưng ''nhà đài'' được quyền tuyển lựa thì lại tự mình... ''Làm khó'' mình?